కవితలు

క‌న‌బ‌డుట లేదు

క‌న‌బ‌డుట లేదు

కోడం పవన్‌కుమార్‌

కళాక్షేత్రం కథా కమామిషు

కళాక్షేత్రం కథా కమామిషు

కక్కునూరి శ్రీహరి

మోహనం

మోహనం

దాసరాజు రామారావు

అంత‌స్సంగీత స్ర‌వంతి

అంత‌స్సంగీత స్ర‌వంతి

మల్లారెడ్డి మురళీమోహన్‌

కాలం తూనీగ

కాలం తూనీగ

పరమాత్మ

నా కవిత

నా కవిత

సెలయేటి నీటి తరగల్లో, నురగల్లో, భగభగ మండే మంటల్లో అగ్ని శిఖల్లో, దగ్ధ హృదయాల్లో, నా కవిత నిలుస్తుంది, కదులుతుంది, కదిలిస్తుంది. ‘సామాజిక స్పృహ’ కల్గించే భావనలో, బీజాక్షరంలో, విశ్వశాంతి హోమంలో, ధూమ కణకణంలో, కణ కేంద్రంలో, కేంద్ర శక్తి కెరటాల్లో, నా కవిత నినదిస్తుంది. ప్రవచిస్తుంది, చెలరేగుతుంది, పరివ్యాపిస్తుంది. యుగ వైతాళికుని రుద్రనేత్రంలా, ‘అభ్యుదయ భావ’ శరపరంపరలా, జీవన సంఘర్షణా విద్యుత్‌ స్ఫులింగాల్లా నా కవిత వెలుగుతుంది, కాంతిధారలా సాగుతుంది, ఉత్సర్గ ఖడ్గ శిఖరమై నిలుస్తుంది. గంభీర మహాపర్వత పంక్తుల్లో, విశాల లోతైన లోయల్లో, నీటి పాయల్లో, పాటపల్లవుల్లో నా కవిత తపస్సు చేస్తుంది. ఉషస్సు నింపుతుంది, పల్లవిస్తుంది. శక్తి స్వరూపాల్లో, ప్రకృతి రహస్యాల్లో, మానవ కర్తవ్య ఘోషల్లో, సాంఘిక న్యాయ కేతనంలో నా కవిత వికసిస్తుంది, పులకరిస్తుంది, శృతి కలుపుతుంది, చేతనమవుతుంది. జానపదుల్లో, క్షణ క్షణం వెల్లివిరిసే చైతన్య తరంగాల్లో, నిజజీవిత గమనంతో, నా కవిత తన్మయత్వం చెందుతుంది, చెట్టాపట్టాలేసుకుంటుంది. బ్రతుకు సంగ్రామ జిగీషకు... నా కవిత ఓ పీఠిక. భావనా సరిగమల సంగీత జీవన స్రవంతులకు, నా కవిత ఓ భూమిక. వేదనాభరిత ‘మానవ మహోద్యమ’ జీవనాడికి, నా కవితే ఉనికి. ‘విశ్వమానవ’ త్రివిక్రమ సౌందర్య మూర్తికి, నా కవితే అపూర్వ ఊపిరి.
పుట్టిన ఊరు గుర్తుకొస్తుంది

పుట్టిన ఊరు గుర్తుకొస్తుంది

దూరాలు ఎప్పుడూ కూడికలు దగ్గరలు ఎప్పుడూ తీసివేతలు అవి అందుకోవాల్సినవి ఇవి అందుకున్నవి! ఊరు దాటాను పుట్టిన ఊరు గుర్తుకొస్తుంది మాట నేర్పింది నడక నేర్పింది పలకా బలపం పట్టించింది! చదువు నన్ను మెచ్చిందో చదువును నేను మెచ్చానో చదువులో కర్తనయ్యాను! స్వరాష్ట్రం దాటాను భాష వేరు వేషం వేరు పరామర్శలు వేరు పాలూ నీళ్లలా కలసిపొయ్యాం వేరు చెయాలన్న హంసల ప్రయత్నం విఫలమైంది! పరదేశం చేరాను ఆకాశం వేరు మేఘాలు వేరు సంస్కృతి వేరు సంప్రదాయం వేరు స్వదేశానికి స్వరమై నిల్చాను స్వరానికి గౌరవం తెచ్చాను పరదేశం గౌరవించింది స్వదేశం సత్కరించింది! పుట్టిన ఊరు గుర్తుకొస్తుంది భద్రం బిడ్డా భద్రం బిడ్డా అంటూ అరవై ఆరు సమస్యల మయమైన అమ్మ వేనవేల భద్రాల్ని నింపుకున్న ఈ శరీరం అమ్మకు నమస్కరించాలి! ఉషోదయంలో ఊరబావి వద్ద  గ్రామస్థుల సుప్రభాతం తిలకించాలి ఊళ్లో మంచుకట్టిన తెరల్ని బాలభాస్కరుడు విప్పటం చూడాలి వాకిట గట్టిన వరికంకుల హక్కుదారులై కలసికట్టుగా ఆరగించే పిచ్చుకల  హేల వీక్షించాలి చిరుగాలి సంగీతానికి తన్మయత్వంతో తలలూపే పైరును దర్శించాలి సంధ్యారాగాల్లో జంగిడి గొడ్ల స్వేచ్ఛావిహారం కాంచాలి పెరట్లో చంద్రుడు పండించిన పండువెన్నెల పంటను నూర్పిడి చెయ్యాలి పుట్టిన ఊరు గుర్తుకొస్తుంది త్వరత్వరగా దూరాలు దగ్గరైపోవాలి!
హాస్యాస్పదం

హాస్యాస్పదం

రంగు రంగుల పువ్వులు, రకరకాల చెట్లు వివిధ జంతువులతో అలరారుతున్న అందమైన అడవిలోకి ఎక్కడి నుంచో కొత్త చిలుకొకటి వచ్చి చేరింది. దాని వేషం వేరు, భాష వేరు కొత్త చిలుక వయ్యారాలకు ఆశ్చర్యపోయిన జంతువులు దానిని ఆరాధించడం మొదలుపెట్టాయి చిలుకలా గెంతడాన్ని దానిలా ఎగరడాన్ని గొప్పగా చెప్పుకున్నాయి అర్థం కాని ఆ చిలుక పలుకులను  పలకడమే ధ్యేయంగా పెట్టుకున్నాయి సింహాలు గర్జించడం మరచాయి పులుల గాండ్రింపులు ఆగాయి గుర్రాలు పరుగెత్తడం ఆపాయి ప్రతి జంతువు చిలుకనే అనుకరించసాగింది చిలుకను ఆకట్టుకునే క్రమంలో జంతువులన్నీ వాటి అసలు స్వభావాన్ని కోల్పోయాయి చిలుక పాలన ఆరంభమయ్యింది చిలుక మాటలే ఆజ్ఞలయ్యాయి చిలుక భాష అడవి భాష అయ్యింది అడవి భాష ఆవేదనతో ఘోషించింది జూలు విదల్చలేని సింహాలు వేట మరచిన పులులు పరుగు నేర్వని గుర్రాలతో అడవి తన అందాన్ని కోల్పోయింది జరిగింది తెలుసుకునేసరికి జంతువులన్నీ బానిసలయ్యాయి వన్నెలకు వంగి వంగి సలాంకొట్టి మేడిపండును చూసి మోజుపడ్డ ఎంత గొప్ప చరిత్ర అయినా బూజు పట్టడం ఖాయమని అడవి రుజువు చేసింది!
భాషా భుజం

భాషా భుజం

మన చేతుల్ని మనమే నరుక్కొని పక్క చేతుల కోసం ప్రాకులాడుతున్నామా! మన అక్షరాల్ని మనమే ఆర్పేసుకొని అరువు అక్షరాల కోసం అర్రులు చాస్తున్నామా! మనం పుట్టగానే పెట్టిన తొలికేక అమ్మకు ఏ భాషలో చేరిందో మన నాలుక మొదటి కదళికలో ఏశబ్దం పుట్టి ఏ భాషా పూలై వెదజల్లాయో ఆపూలను ఏరుకొని అమ్మా అయ్యలు సంతోష సముద్రాలైతే ఎరువు అక్షర కంకర్రాళ్లతో ఊడ్చేస్తామా మన నాల్కల నయగారాల్లో ఏ భాష నర్తించి మాటల పూతోటలైనాయో ఆ తోటల పందిళ్లలో అమ్మలక్కల ఆనంద హొలీతోరణాలని ఆరువు అక్షర బుల్డోజర్లతో కూల్చేస్తామా సహజత్వాన్ని చంపేస్తా మా మూలాల్ని చేరిపేస్తామా అమ్మను హతమారుస్తామా బ్రతుకు తెరువు కోసమే అయితే మాచేతుల్ని ఎటు వైపైనా తిప్పే నేర్పునివ్వండి చేతులు తీసేకండి బ్రతుకు తెరువు కోసమే అయితే మా నాల్కలతో ఏన్ని భాషలైనా పలికే జ్ఞానమివ్వండి అమ్మ అయ్యల పిలుపులు లేని మా జిహ్వాని చంపేకండి బతుకు తెరువు కోసమే అయితే మా తలల్లో పరభాషా దివ్వెలేన్నైనా వెలిగించండి తరతరాల తల్లి దేవ్వేనార్పేకండి మమ్మలను షడ్భుజుల్ని చేయండి మూల భాషాభుజం ఉండనీయండి
గృహవిక్రయం

గృహవిక్రయం

ఒక్కోపుల్ల చేర్చి పిచ్చుక గూడు కట్టినట్టు ఒక్కో రూపాయి కూడగట్టిన ఓ నిర్మితిని కోల్పోవడం నిజంగా బాధాకరం... ఇక్కడే నేను బర్ఠిపాఠాల్తో ఇల్లంగా తిరిగాను అన్నం తినడానికో చెల్లాయి నిదురోతుందా లేదానని... డబ్బాలో దాచిన అమ్మచేతి మిఠాయిలు తినడానికి హుషారైన ఉషోదయాల్ని అనుభూతి పొందాను ఈ ఇంటి పరిసరాల్లోనే దాగుడుమూత లాడాను కర్రాబిళ్లా... గోళీలాట... ప్రకృతిని దగ్గరగా పరిశీలించా చుట్టూ చెట్టూ చేమల్లో.... ఇప్పుడీ ఇల్లు అమ్మబోతుంటే గొంతు గద్గదమవుతుంది నిశ్శబ్దంగా గుండె బీటలు వారుతోంది నా ఇల్లును నేను అమ్మడమంటే గోడల్నీ, కప్పునీ, స్థలాన్నీ అమ్మడమే గాదు పురా జ్ఞాపకాల్ని సమ్మిళితం చేసి ఆస్తి హస్తగతం చేయడమే... నా ఉనికే నన్ను ప్రశ్నిస్తున్నట్టుంది పేదరికం పరిహసించినట్టుంది ఇక్కడి అమ్మకమ్మని ముద్దులు గోరుముద్దలు, నాన్న అదృశ్యదీవెనలు చెల్లాయిల కేరింతల ప్రతిధ్వనులు నాకు తప్ప ఎవరికి తెలుసు నేను నాటిన గులాబీ కొమ్మ పూచిన పూలని మృదులంగా ముద్దులిడ్తున్నా... ఆ అనుభూతుల్నీ అనుభవాల్నీ నేను అమ్మట్లేదుగా....  నా కళ్లలో చెమ్మ ఎందుకో అప్రయత్నంగా
స్నేహవారధి

స్నేహవారధి

సంద్రానికెంత ఆశో... దూరాన ఉన్న శిఖరాన్నందుకోవాలని... ఆ శిలతో స్నేహించాలని.... అందుకే సంద్రం ఆశతో ఎగుస్తుంది..., అలై పైకెగురుతుంది...., ఉప్పెనై ఉరకలేస్తుంది..., అయినా శిఖరం అందుతుందా? అందదు... తొణకదు...బెణకదు... కాస్తయినా చలించదు, దాని నిశ్చలత్వం దానిదే..దాని స్థిరత్వం దానిదే.. సంద్రం సైతం తన ఆశను విడనాడదు...., అంతులేని తపనతో తానే ఆవిరి అవుతుంది... కానీ....తన ఆకాంక్షను మాత్రం ఆవిరిచేసుకోదు...కొంతైనా! ఆవిరైన సంద్రం ఆకాశానికెగసి మేఘమై గర్జిస్తుంది... మెరుపై గాండ్రిస్తుంది... దాని ప్రయాణం సరాసరి శిఖరం మీదికే... క్షారజలం కాస్తా జీవజలంగా మారి, ప్రేమగా శిఖరం శిరస్సును ముద్దాడుతుంది... తాను తునాతునకలై దాని శరీరాన్నంతా తన అనురాగపుజల్లులతో నిలువునా తడిపేస్తుంది. సంద్రం చాచిన స్నేహహస్తానికి ఆ కఠినశిల సైతం కరిగిపోతుంది... సంద్రం కురిపించిన స్నేహపుజల్లుల్లో తడిసిముద్దయినా శిఖరం కాస్తా ఆ స్నేహ ప్రవాహాన్ని దోసిలిపట్టి తనకు ఆధారభూతమైన నేలతల్లికందించి నమస్కరిస్తుంది. ఆ ప్రవాహ పయనం సరాసరి సంద్రంలోకే... శిఖరానికి, సంద్రానికి నడుమ స్నేహానికి చిహ్నంగా వాటి మధ్య నది ఒకటి నిలుస్తుంది... నిరంతరాయంగా...
కాలమవడమంటే

కాలమవడమంటే

నల్లమబ్బు గుడారంలో సూర్యుడు తలదాచుకుంటే వానకాలమవుతుందా? ఆకాశం వానపందిరిలా, వాన చినుకులు మెరుపు దారాలుగా వేలాడినంత మాత్రాన వాన కాలమైనట్లేనా? మట్టితోటలో వానపాములు పూయించని వాన వానెలా అవుతుంది? కాలమవడమంటే దారులన్నీ నీళ్లదుప్పటిలో పొర్లాడి  పచ్చిగా పరవశించాలి, కుంట చెరువవ్వాలి, చెరువు నదీ ప్రాణకిరీటం ధరించాలి. అలుగు దునికిన చెరువు పిల్లల్లా  కాలువ పాదాల చేలల్లోకి మళ్లాలి. రైతు దుఃఖం ముక్కలు ముక్కలయ్యేలా మన్నులో దాచిన విత్తు అంతరంగం గొంతెత్తి పచ్చని రాగం ఆలపించాలి. వానంటే, వాకిట్లో నీళ్ల కళ్లాపి చల్లాలి చిట్టి చిట్టి నీటికుప్పల ముగ్గులేయాలి పులిచర్మం అతికించినట్టుండే గడపదేహంపై చినుకు పెదవుల ఎంగిలి ముద్దులు రాలాలి. వానకాలమంటే ఊరు ముత్తయిదువులా నుదుటిపై నీటి కుంకుమ దిద్దాలి. అప్పుడెప్పుడో ఊరు మీద కరవు బకాసురుడు పడ్డాడని చస్తే ఊరుముఖం చూడొద్దని దూరతీరాలకు వలస నావనెక్కిన బతుకు సుడిగుండానివి దారం తెగిన గాలిపటం ఎగిరొచ్చినట్టు ఎప్పటిదో తూనీగ భుజంపై వాలినట్టు నువ్వొస్తేనే కదా కాలమైనట్లు.
అన్నీ ఆమే

అన్నీ ఆమే

చందమామ లాంటి కదిలే నీ కంటిపాపలు నేను వెళ్లే రహదారులకు దిక్సూచులు మధురమైన నీ నోటి పలుకులు నా జీవన మార్గానికి వెలుగు దివిటీలు వెన్నెలలా నీ చల్లని చూపులు నా మనసు గాయాలకు ఔషధపు పూతలు నీ హృదయం పలికే లబ్‌డబ్‌ తరంగాలు నాలో ఉదయించే ప్రేమ కిరణాలు నీ అధరాల కదలికలు నా ధమనుల్లో రక్త ప్రవాహ గీతికలు నీ వాలుజడ సయ్యాటలు నా హృదయాంతరంగ గుడిగంటలు నీ నుదుటి సింధూరం నా ఆలోచనలకు ఆధారం నీ సుకుమార వేళ్ల కదలికలు నా జీవన సరిగమలను పలికించే తీగలు నీ కురుల కొప్పులో ఒదిగిన సంపెంగల గుబాళింపు నా ఆశయాలకది మేళవింపు నీ చేతిరేఖల వృత్తాంతం నా జాతక ప్రపంచానికి అక్షరసత్యం నీ సుతిమెత్తని పాదాల ముద్రలు నా హృదయం దాచుకున్న  అనుభూతుల గుర్తులు ముత్యాల్లాంటి నీ చేతిరాత నా నుదిటి బ్రహ్మరాత