కవితలు

విషాద చిత్రం

విషాద చిత్రం

పిన్నంశెట్టి కిషన్‌

ఆర్ద్రత

ఆర్ద్రత

శిష్ట్లా మాధవి

చిగురు వెలుగు

చిగురు వెలుగు

నల్లా నరసింహమూర్తి

మణిపూసలు

మణిపూసలు

వెన్నెల సత్యం

ఎదుగుతున్నప్పుడు

ఎదుగుతున్నప్పుడు

ఎన్‌.వి.రత్నశర్మ

ప్రణవ నాదం

ప్రణవ నాదం

చిరు మెదళ్ల సుప్రభాతమై అక్షరాలయాన ప్రణవనాదమై బడి గంట మోగినప్పుడల్లా శాంతి దూతలు నిలిచిన ప్రాంగణంలా ఉంటుంది బడి చుక్కలు నేలదిగి బడి అవరణమంతా కదిలే దీపాల్లా కలియతిరుగుతాయి బడిలో ఏ గోడకు చెవి ఆనించినా పసి నవ్వులు ప్రతిధ్వనిస్తాయి అటు పక్కగా వెళ్తూ కిటికీలోంచి తొంగి చూసామా... కొలను నిండా పరుచుకున్న కలువలు గుర్తొస్తాయి లేలేత పైరు పరిమళంతో మాస్టారు గుండె పరవశించి గొంతెత్తినప్పుడల్లా గాలి సెలయేటి గానమై ప్రయాణిస్తుంది కలిమిలేముల మకిలి అంటని  చిగురాకు మెదళ్లను మానవత్వ పత్రాలతో సవరిస్తుంది బడి సాయంత్రమైందా....  బడిముందు ముత్యాల అంగడి పరిచినట్టే ఉంటుంది వాడని నవ్వులతో మబ్బు మాటున చంద్రుడిలా అమ్మ కొంగులో దాగినప్పుడల్లా  చిలకలు వాలిన చెట్టులా నిండుగా ఉంటుంది గంట మోగని బడి ఇప్పుడు నడిసముద్రంలో.. దీపము లేని ఒంటరి నావలా గ్రహణం పట్టిన చంద్రుడిలా మసకమసకగా ఉంటుంది వాడిపోయిన తోట మాదిరి బోసిపోయి ఉంటుంది. బడి గంటల శ్రుతినాదాలే లోకానికి ప్రణవ నాదాలు..  ఇవే రేపటి ప్రపంచానికి ప్రాణవాయువులు కూడా!
సృజనశీలురు

సృజనశీలురు

స్వేద బిందువులు, తైలపు మరకలు సాంకేతిక శాస్త్ర ప్రాగల్భ్యాలు నిపుణత కలిసిన యుక్తి వీటన్నిటి సంగమ ఫలితమే పంకములో నుండి ఓ పద్మంలా ఓ ఉత్పాదితం ఆవిర్భవిస్తుంది- ఓ శిల్పి చేతిలో శిల్పం చెక్కబడినట్టు... మృణ్మయ, సుధా, లోహ, శిలా, దారు పంచ మాధ్యమాలలో అమోఘ ప్రతిభాపాటవాల్ని చూపించి కళాకృతుల్ని సృజియిస్తారు అపర సృష్టికర్తల్లా కళాద్రష్టలు వీరు గరిక, సువర్ణ, మరకత, మణిమయా, తుప్పు తునక కాదేదీ ఉత్పత్తికనర్హం అనే వీరి నేర్పరితనం చక్రమైనా, చట్రమైనా వక్రమైనా, సరళమైనా వీరు గీస్తేనే, నిర్మిస్తేనే ఏ వర్ణమైనా వీరు పూస్తేనే ఆర్థిక ప్రగతి విరబూస్తుంది కార్మికులు, శ్రామికులు ఎందరో అందరికీ అభినందన చందనాలు సృజన కారులు - సృజనశీలురు వీరు
మా ఊరు

మా ఊరు

అందరిలాగే నాకూ మా ఊరంటే ఎంతో ఇష్టం అమ్మలా నా పసితనాన్ని అక్కున చేర్చుకుంది నాన్నలా నా బాల్యం ప్రతి మలుపునీ ఆస్వాదించింది అక్షరాలు దిద్దించి తొలిచదువులు నేర్పించిన నా బడికి ఒడిపట్టింది నా ఆటలకు ఆకాశమంత స్వేచ్ఛనిచ్చింది చినుకుల్లో చేతులుచాచి...  ‘‘వానా వానా వల్లప్పా’’ పాటలు పాడించింది అప్పుడప్పుడు వడగళ్ళ ఐసుముక్కలను రుచి చూపించింది గోళీకాయలాడుకున్నప్పుడు నీడ పట్టేందుకు ఒక పెద్ద చింతచెట్టును పెంచింది కేరింతల స్నానాలు చేయించే చెరువులకు ఆదరువయింది కోతికొమ్మచ్చి ఆటలకు ఊరిపొలిమేరల్లో ఓ మామిడి తోటను రాజుగారి పేర రాసిపెట్టింది ఆటలతో అలసినపుడు దాహపు దోసిళ్ళకు నీళ్ళందించేందుకు మంచినీళ్ళ కోనేరు నుంచింది వేసవిలో తీయని ముంజులతో సేద దీర్చేందుకు ఊరిని ఆనుకుని తాటి చెట్లను నించోబెట్టింది పైచదువుల కోసం వెళ్ళిపోతున్న నన్ను చూసి కన్నతల్లిలా తల్లడిల్లిపోయింది ‘‘మళ్ళీ ఎప్పుడొస్తావురా’’ అనడుగుతున్నట్టు జాలి మొహంతో కడసారి దర్శనమిచ్చింది పదుల సంవత్సరాలు గడచిపోయాయి... చదువు... ఉద్యోగం... విదేశాలకు తరలిపోవడం! ఆ తర్వాత మళ్ళీ మాఊరి ముఖం చూడలేకపోయాను జీవితం సగానికి పైగా నడచిపోయింది అనుకోకుండా ఓరోజు ఊరు గుర్తొచ్చింది ఒకసారి వెళ్ళి ఆ జ్ఞాపకాలను అణువణువూ స్పర్శించి ఆర్తితో కౌగిలించుకోవాలనిపించింది కానీ... అప్పుడు తెలిసింది! కళకళలాడే పచ్చని పల్లెను పట్నం ఆక్రమించేసిందని చల్లని తాటాకు ఇళ్ళను డాబాలు తరిమికొట్టాయని పొలాలు ఇళ్లస్థలాలుగా అమ్ముడుపోయాయని చెట్లస్థానాల్లో కరెంటు స్తంభాలు మొలిచాయని సహజమైన మట్టిదారులను తార్రోడ్లు కబ్జాచేసాయని పుచ్చపూవులాంటి వెన్నెలను వీధిలైట్లు మింగేసాయని... అభివృద్ధి అని చెప్పుకునే మార్పు కాళ్ల కింద అమాయకంగా నలిగిపోయింది మాఊరు సర్వస్వం కోల్పోయి పేరుకు మాత్రమే మిగిలి ఉన్న ఊరిని పరామర్శించే సాహసం చేయలేకపోయాను ఐతేనేం... ప్రకృతి చిత్రకారుడు గీసిన సహజ వర్ణచిత్రం లాంటి మావూరి స్వరూపాన్ని ప్రతిక్షణం గుండెల్లో దర్శిస్తున్నాను.
జీవన రుతువు

జీవన రుతువు

బతుకులు తెల్లారినప్పుడు ఏ రుతువైనా ఒకటే ఎండాకాలమైనా కుండపోత వర్షమైనా నిలువెల్లా వొణికించే నీహార గాడ్పులైనా మనసుల్లో మబ్బులు ముసిరినప్పుడు ఏ ఆకాశమైనా ఒకటే... పువ్వులు వికసించినా కోరికలు పుట్టవు ప్రేమలు వసంతం వాసన వెయ్యవు శిశిరమొక్కటే ఉన్న పరిధిలో వుండక విరాట్‌ స్వరూపమై గత వర్తమానాలకు వ్యాపిస్తుంది. భవిష్యత్తు చీకటైనప్పుడు చంద్రుడు ఉన్నా లేకున్నా ఒకటే. ఒక తీగ ఒక పువ్వు అల్లిబిల్లిగా అల్లుకున్న ఒక జీవన సరళి, నిన్నటి అపజయాల కథ ఓ కన్నీటి శుభ్రత. తొక్కుకుంటూ వెళ్లేవాళ్లను ఏమీ అనకండి బతుకు ముగ్గులోకి ఆత్రంగా పరుగులు తీస్తున్నారు. అంతా క్షణంలో జరిగిపోతుంది పట్టించుకోం కానీ ఆమె సహజ చిత్రకారిణి చైతన్య ధనుర్ధారిణి సాయంత్రం ఆర్ట్‌ ఎగ్జిబిషన్‌కు వెళ్తే వాటి మూలాలు మనకీ ముగ్గుల్లోనే దొరుకుతాయి.
తరగతి గది మదిలో

తరగతి గది మదిలో

మనసు దూరమైనా దుఃఖం ఒకటే అందరిదీ చూపుదారం ఆనవాళ్లను వడుకుతూనే వుంటుంది చెట్టు మొలిచి వేలు విడిచిన ఆత్మీయుల కోసం కొమ్మలు విప్పి ఎదురు చూస్తుంది గాలి దుమారమో, వడగండ్ల వానో, జీవితం కొట్టుకుపోయినాక సైబీరియా పక్షుల్లా వలస బాట పట్టవచ్చు మిత్రులు పాత స్నేహం అప్పుడప్పుడు అయస్కాంతానికి అతుక్కునే ఇనుపరజనులా మారడానికి ప్రయత్నిస్తుంటుంది ముడుచుకున్న రెక్కల్ని చాలా రోజుల తర్వాత విప్పుకున్న పక్షిలా దూరం దూరంగా ఉన్న మనుషులు స్వేచ్ఛగా విహరించడానికి ఉరుకులాడుతున్నారు కాలానికి విడదీయడమూ తెలుసు కలపడమూ తెలుసు ముఖాలు మారిపోవచ్చు ఆస్తులు ఆకాశమంత ఎత్తు ఎదిగిపోవచ్చు మళ్లీ కలవాలనే కోరిక ఊట చెలమలా మెరుస్తుంది మొదటి అడుగేసిన నేల కన్నీళ్లతో తడిసి పచ్చి పచ్చిగానే ఉంది తరగతి గది మారిపోవచ్చు మది ఇంకా కూలిన మట్టి గోడల మధ్యే తచ్చాడుతుంది వరిచేను మించి వీచే గాలి సువాసనలా జ్ఞాపకాలు ఎప్పుడూ కొత్తగానే పలకరిస్తాయి పాఠాలు ఇంకా చదువుతూనే ఉన్నాం మనం, కనపడని పుస్తకాల పేజీలు తిప్పుతూ, రోజూ కాటకలుస్తూ, మళ్లీ కలుస్తూ తిరుగుతాం తప్పిన ప్రతిసారి విడిచిపెట్టిన పేజీ సారం మనల్ని సోయికి తెస్తుంది, తొవ్వ తప్పకుండా నడుపుతుంది సార్ల చమత్కారం కొంత హూంకరింపు కొంత మన బతుక్కి అక్కెరొచినట్టే అని చెప్పడానికి కలవాలనే అందరి కలే సాక్షి
శిల్పం కాలేని రాయి

శిల్పం కాలేని రాయి

ఈ రాయిని వెతికి ఏ శిల్పీ శిల్పం చెయ్యలేదు ఈ రాయిని చదును చేసి ఏ మేస్త్రీ మేడ ఎక్కేందుకు మెట్టుగా కట్టలేదు ఈ రాయిని బోర్లించి ఏ తోటమాలీ విశ్రాంతి బల్లగా మార్చలేదు నాలుగు మూలలు చౌకం చేసి  ఈ రాయిని ఏ వడ్డెర కూలీ భవనానికి పునాది రాయిగా ఉపయోగించలేదు వాహనాలు సాఫీగా, వేగంగా వెళ్లే రహదారి మీద అన్నివైపులా మొనలు తేలి అడ్డంగా పడి ఉన్న బండరాయి ఇది- కవిత పేరుతో చలామణి అవుతున్న కంకర ఇది- ఎంతటి ప్రమాదానికైనా హేతువు ఇది ప్రాణాలు తీసే తీతువు కళాత్మకంగా కవితా శిల్పమైనా రావాలి లేదా, సాంకేతిక ఉపయోగ వ్యాసమైనా కావాలి ఏదీ కానప్పుడు అది ఉట్టి బండే ఆత్మహత్యల మడుగులు సృష్టించే ప్రక్రియ! కంకర రాళ్లన్నీ తమను తాము రూప శిల్పులమని ప్రకటించుకుంటుంటే అసలు రూపమేదని శిల్పం ప్రశ్నిస్తోంది- శిలలోంచి ఒక రూపం ప్రవహిస్తేనే శిల్పమవుతుంది శిలలో ఒక భావం రవళిస్తేనే కళ అవుతుంది కవితైనా, చిత్రమైనా, నాట్యమైనా, గీతమైనా, సంగీతమైనా ప్రవాహ గుణం ఉంటేనే ఊపిరి పీలుస్తుంది నదిలాగా కవిత్వమొక ప్రవాహమైనప్పుడే దాహం తీరుస్తుంది, తిండి పెడుతుంది, విద్యుత్తునిస్తుంది తనతోపాటు అత్యాధునిక నాగరికతలోకి ప్రవహింపజేస్తుంది! నదిలాగే కవిత కూడా నాగరికతకు చిహ్నం! మన స్థాయి ఏమిటో మన కవిత తెలియజేస్తుంది మన స్థానం, మన కాలం, మన ధ్యేయం, మన భాష వాక్యం వెనక వాక్యమై, కవితాత్మే హృదయమై కాలాలకు అతీతంగా నిలబడే పద్యమౌతుంది నదిలాగే కవిత కూడా నాగరికతకు చిహ్నం శిల్పంలాగే కవిత కూడా నిలబడే చరిత్ర సంస్కృతి వలె కవిత కూడా వ్యక్తీకరించుకునే భూగోళం మనమేమిటో, మనస్థాయి ఏమిటో మన కవిత తెలియజేస్తుంది