జీవన చిత్రణం

రచయిత: దాట్ల దేవదానం రాజు; పుటలు: 159; వెల: Rs100; ప్రతులకు: రచయిత, జాక్రియానగర్, యానాం, 94401 05987

జీవన చిత్రణం

‘కళ్యాణపురం’ యానాం కథలు- 2 పేరుతో యానాం సంస్కృతీ సంప్రదాయాలను మరో కోణంలో ఆవిష్కరించారు రచయిత దాట్ల దేవదానం రాజు. యానాం ప్రజల జీవన చిత్రణతో సాగే కథల్లో అక్కడి మానవ సంబంధాలు, ఆచార వ్యవహారాలు ప్రస్ఫుటంగా కనిపిస్తాయి. మొదటి కథ ‘కళ్యాణపురం’ ద్వారా ఫ్రెంచి వారు భారతీయ ఆచార విషయాల్లో జోక్యం చేసుకోలేదని స్పష్టమవుతోంది. ‘మన్యంవోరి మేడ’ కథ ద్వారా గత 150 ఏళ్లలో సామాజిక విలువలు ఎలా పతనమయ్యాయో తెలుస్తుంది. ‘గోడకు అవతల’, ‘అభయం’, ‘మళ్లీ బాల్యం’, ‘జగమంత కుటుంబం’ తదితర 16 కథలు ఆసక్తికరంగా ఉన్నాయి. ఈ కథల్లో బాల్య వివాహాలు, త్యాగం, స్వార్థం, సహనం, తిరుగుబాటు వంటి కోణాలన్నీ స్పృశించారు. 

- డి.శాన్వి

నృత్యనాటికా సమాహారం

రచయిత్రి: పి.బాలా త్రిపుర సుందరి; పుటలు: 172; వెల: అమూల్యం; ప్రతులకు: రచయిత్రి, సత్యనారాయణపురం, విజయవాడ, 94934 85102

నృత్యనాటికా సమాహారం

ఏ సందేశాన్నయినా, ఏ విషయాన్నయినా కళ్లకు కట్టినట్లు చెప్పగలిగే అవకాశం నృత్యాంశాలకు ఉంటుంది. అందుకే విద్యాలయాల ఉత్సవాల్లోనూ ఏదో ఒక నృత్యాంశం తప్పనిసరిగా ఉంటుంది. అయితే ఏ అంశం ఎంచుకోవాలి? అంశానికి తగిన సాహిత్యం ఎలా సమకూర్చుకోవాలి? అనేవి పిల్లలకూ, ఉపాధ్యాయులకూ పెద్ద సమస్య. ఈ సమస్యను తీరుస్తూ 18 నృత్య రూపకాలను ‘నూపురనాదం’ పుస్తకంగా తీసుకొచ్చారు పిల్లలమర్రి బాలాత్రిపుర సుందరి. ‘దేవీ విజయం, లవకుశ, కృష్ణలీలలు, క్షీరసాగర మథనం’ వంటి పురాణగాథలతో కూడిన నృత్యాంశాలతో పాటు ‘పండుగలు, గలగలా గోదారి, కృష్ణవేణి, కృషితో నాస్తి దుర్భిక్షమ్‌’ వంటి ఆధునిక అంశాల మీదా కొన్ని రూపకాలున్నాయి. విద్యార్థుల వాచకం, అభినయాలకు తగినట్లు వారి స్థాయులను దృష్టిలో ఉంచుకుని తేలికైన పదాలతో పద్య, గద్యాలు రచించారు.

- కప్పగంతు రామకృష్ణ

తెలుగులో ‘భజగోవిందం’

రచయిత: వాసిష్ఠ; పుటలు: 51; వెల: Rs40; ప్రతులకు: కృపాసాగర్‌ కుండే, దిల్‌సుఖ్‌నగర్, హైదరాబాదు 92468 21650

తెలుగులో ‘భజగోవిందం’

ఆదిశంకరాచార్యుల ‘భజగోవిందం’ ఎన్నిసార్లు విన్నా చెవులకు ఇంపుగానే ఉంటుంది. అందులో వేదాంతం అంతర్లీనం. మనిషి ఎలా బతకాలో చెబుతుంది. ‘భజగోవిందం’లోని 30 శ్లోకాలకు ‘గోవిందా హరి గోవిందా’ పేరుతో 30 తెలుగు గేయాలు రాశారు వాసిష్ఠ. గేయాలతో పాటూ వాటి భావాలను కూడా హృద్యంగా వర్ణించారు. ఉదాహరణకు పన్నెండో శ్లోకానికి... 
పగళ్లూ రాత్రులు ప్రాతః సంధ్యలు/ పరిపరి ఋతువుల పునరావృతులు/ ఆగక సాగే కాల క్రీడలు
ఆయువు తీరును తీరవు ఆశలు అంటూ కాలాలు పరుగెడుతూ ఆయువులను నశింపజేస్తున్నా మనిషి ఆశకు మాత్రం అంతం కనిపించట్లేదు అంటారు. ‘‘దేహము నందున ఊపిరి యాడగ/ తన పరివారము చూతురు బాగుగ/ దేహమ్మును ఆ ఊపిరి వీడగ/ తన సతి భయపడు కాయము కానగ’’... ఇలా ప్రతి శ్లోకానికీ తెలుగు భావాలను వివరించడంలో రచయిత కృతార్థులయ్యారు.

- వీర

అలరించే కవితలు

రచయిత : బూర్ల వేంకటేశ్వర్లు; పుటలు :104; వెల :Rs100; ప్రతులకు : రచయిత, కరీంనగర్, 94915 98040

అలరించే కవితలు

పల్లెతల్లి వెల్లివొడిలో అచ్చ తెనుగు పచ్చదనాలు, జానపదాల కొత్త ఊసులు, నుడి కారాలతో రాసిన 55 కవితల మాలికే బూర్ల వెంకటేశ్వర్లు ‘బాయి గిర్క మీద ఊరవిశ్క’. సిద్ధాంతాలు, తాత్వికతలూ లేకున్నా మనిషిని కేంద్ర బిందువును చేస్తూ రాసిన ప్రతి కవితలోనూ మనిషి మీద, భాష మీద, ఊరు మీద ప్రేమను ధ్వనింపచేస్తుంది. ‘ఒలికే పన్నీరు.. ఉబికే కన్నీరూ’లో సమకాలీన సామాజిక చేతన ఉండే వరిచేను కంటి కాటుకలో సునిశిత భావుకత అంత ప్రగాఢంగా ఉంది. ‘కైత్వగువారి’, ‘రారా.. మన్మథా’ తదితర కవితలు నిర్వచన రూపంలో ఉన్నాయి. చాలా పదునైన, స్వచ్ఛమైన తెలంగాణ నుడికారపు మచ్చుతునకలా నిలిచే ఈ సంపుటి కవిత్వ భాషా ప్రేమికులను అలరిస్తుంది.   

- ఈతకోట

ఆత్మీయానుబంధాలు- జ్ఞాపకాలు

సంకలనకర్త: గణపతిరాజు పెరుమాళ్లరాజు; పుటలు: 200; వెల: Rs180; ప్రతులకు : సంకలనకర్త, ఎం.వి.పి.కాలనీ, విశాఖపట్నం, 8912711576 

ఆత్మీయానుబంధాలు- జ్ఞాపకాలు

ఉత్తరాంధ్ర సాహిత్య, సాంస్కృతిక, నాటకరంగ, సంగీత కళల ఉన్నతికి పాటుపడిన నిత్య కృషీవలుడు గణపతిరాజు అచ్యుతరామరాజు. 1950 నుంచి దాదాపు అయిదున్నర దశాబ్దాల పాటు విశాఖ సాంస్కృతిక రంగాన్ని ప్రభావితం చేసిన కళా ప్రపూర్ణ. చరిత్రలో వారిది విశిష్ట అధ్యాయం... ఇవి ఒట్టి పొగడ్తలు కావు. ‘గణపతిరాజు అచ్యుతరామరాజు’ స్మృతిగ్రంథంలో ఎందరో హృద్యంగా చెప్పిన మాటలు. సాహిత్య రంగంలోని గొల్లపూడి తదితర హేమాహేమీలూ, ఎంతోమంది పెద్దలూ నేనెరిగిన రాజుగారు అంటూ తమ జ్ఞాపకాలు, అనుభవాలు మనతో పంచుకున్నారు. ఈ పుటలను తిరగేస్తుంటే ఆయన సమున్నత వ్యక్తిత్వం ఎంతమందిని ఎన్ని విధాల ప్రభావితం చేసిందో అర్థమవుతుంది. కళాభిమానులు ప్రతి ఒక్కరూ చదవాల్సిన పొత్తం. 

 - తులసి

ఆ(నా)(నీ)ముఖం

రచయిత: తుమ్మూరి రాంమోహనరావు; పుటలు:86; వెల: Rs100; ప్రతులకు: రచయిత, హైదరాబాదు; ప్రముఖ పుస్తక కేంద్రాలు

ఆ(నా)(నీ)ముఖం

తుమ్మూరి రాంమోహనరావు జ్ఞాపకాలు మనందరి జ్ఞాపకాల లాంటివే. ‘నేనెక్కడ్నో తప్పిపోయిన’ చదువుతుంటే, ప్రాంతాలకతీతంగా తెలుగువారికందరికీ ఎంతో పరిచయమైన వాతావరణం ఈ కవితల్లో గోచరిస్తుంది.  ఎప్పట్నుంచో ఫేస్‌బుక్‌లో బహుళ ప్రచారం పొందిన తెలుగు రాష్ట్రీయుల కవితల్నే ఒక అట్ట కిందికి తెచ్చారు తుమ్మూరి. అందులో బాల్యపు మధుర జ్ఞాపకాలు ఒక్కటైనా కనిపించని మాయదారిలోకంలో ‘నేను కాట గలిసిపోయిన, నేనెక్కడ్నో తప్పిపోయిన’ అంటూ ఆక్రోశిస్తాడు. ఈ కవితలు చదువుతుంటే ‘కవిత్వం రాస్తే వచ్చేది కాదు- వస్తే రాసేది’ అన్న మహాకవి మాటలు అక్షర సత్యాలనిపిస్తాయి. అసలు తెలంగాణ మాండలికంలోనే సహజంగా వచ్చిపడే హాస్యం, అంతకు మించి కవిత్వం- ఈ కవిత్వంలో కూడా వెన్నెలలా వెల్లివిరిసింది. ఇది చదివాక వర్షంలో తడిసినట్టుండదు. వెన్నెల్లో తడిసి ముద్దయినట్టుంటుంది.

- ఎన్‌. జగ్గారావు

కథువా కవితలు

సంపాదకత్వం: వురిమళ్ల సునంద (భోగోజు); పుటలు: 237; వెల: Rs150; ప్రతులకు: భోగోజు ఉపేందర్‌రావు, బురహాన్‌పురం, ఖమ్మం 94418 15722, 94947 73969

కథువా  కవితలు

ఎనిమిదేళ్ల చిన్నారి అసిఫా కామాంధుల చేతచిక్కి నరకయాతన అనుభవించి ప్రాణాలు విడిచింది. యావత్తు ప్రపంచాన్ని దిగ్భ్రాంతికి గురిచేసిన ఆ సంఘటన మీద కవులు ఆవేదనాత్మక, ఆగ్రహపూరిత కవిత్వం వెలువరించారు. చిన్నారి ఆసీఫాకు 230 మంది కవులు అక్షర నివాళులు అర్పించారు. సమాజంలో  మార్పు కోసం చేసిన ఓ ప్రయత్నమే ఈ ఆసిఫా కోసం కవితా సంకలనం. ‘‘తనకేం తెలుసు/ జనారణ్యంలో గోముఖవ్యాఘ్రాల/ విచ్చలవిడి లేడి వేటలున్నాయని’’ అంటారొకరు. ‘‘నా ఒంటిపై గాయాలు పైశాచికత్వానికి పరాకాష్ఠ/ మానవత్వానికి మచ్చ/ నీచ పురుష మానవ నైజానికి సాక్ష్యాలు’’ అంటూ ఆసిఫా మనోవ్యధకు అక్షరరూపం ఇచ్చారు మరొకరు. పద్యాలు, వచన కవితలు, గజళ్ల రూపంలోని ఈ కవితలు సమకాలీన సామాజిక ప్రతిస్పందనలు.  

- కుమారస్వామి
 

జీవితాన్ని చిత్రిక పట్టిన కథలు

రచయిత: టి.ఎస్‌.ఎ.కృష్ణమూర్తి, పుటలు: 89; 80; వెల: Rs75; Rs75; ప్రతులకు: 3-169-16, రామారావు కాలనీ, బాపూజీ మునిసిపల్‌ స్కూల్‌ దక్షిణపు వీధి, మదనపల్లె, 93472 98942

జీవితాన్ని చిత్రిక పట్టిన కథలు

డెభై వసంతాల జీవితయాత్రలో అయిదు దశాబ్దాల నుంచి పలు ప్రక్రియల్లో రచనలు చేస్తున్నారు టి.ఎస్‌.ఎ.కృష్ణమూర్తి. ఆయన 250 కథలు, 4 నవలలు, 10 నవలికలు, అనేక వ్యాసాలు రాశారు. కృష్ణమూర్తి కథలు సమకాలీన సామాజిక ఇతివృత్తాలతో సహజసిద్ధంగా, సందేశాత్మకంగా ఉంటాయి. సందర్భానుసారంగా వ్యంగ్య, హాస్య సంభాషణలు, సన్నివేశాలతో అలరిస్తాయి. కృష్ణమూర్తి 2012 నుంచి ఏటా తన కథల సంపుటాలను వెలువరిస్తున్నారు. ఈ క్రమంలో ప్రచురించినవే టి.ఎస్‌.ఎ. కథ 2016, 2017 సంపుటాలు. ఒక్కోదానిలో ఆరేసి కథలున్నాయి. ఇవన్నీ ప్రముఖ పత్రికల్లో, ప్రత్యేక సంచికల్లో అచ్చయి పాఠకుల ప్రశంసలు పొందినవే. 2017 సంపుటంలో డా।। జోలెపాళెం మంగమ్మ, ఆర్‌.ఎస్‌.సుదర్శనంల జీవిత విశేషాలను, ఆత్మీయుడు నాయుని కృష్ణమూర్తి కథనూ అనుబంధంగా చేర్చడం విశేషం. 

- ఎ.వి.జనార్దనరావు

ఊసులాడిన గుండె

సంపాదకులు: వంగూరి చిట్టెన్‌రాజు, శాయి రాచకొండ; పుటలు: 320; వెల: Rs200; ప్రతులకు: వంగూరి ఫౌండేషన్‌ ఆఫ్‌ అమెరికా, వంశీ రామరాజు, హైదరాబాదు 98490 23852

ఊసులాడిన గుండె

వంగూరి చిట్టెన్‌రాజు, శాయి రాచకొండల సంపాదకత్వంలో రూపుదిద్దుకున్న అమెరికా తెలుగు కథానిక 14లోని కథానికలు విలక్షణమైనవి. ఏ మట్టికి దూరమవుతారో వాళ్లే ఆ మట్టితో తమ చుట్టరికాన్ని ఎక్కువగా జ్ఞాపకం పెట్టుకుంటారేమో! తెగిపోతున్న ప్పుడే దారం బలం తెలుస్తుంది. అంతవరకూ అది కేవలం నూలుపోగు. ఆ తర్వాత అది తల్లిపేగు. ఈ సంకలనంలోని కథానికల్లో ప్రధానంగా ద్యోతకమయ్యేది ఈ అనుబంధాలు, వియోగాల పరిమళమే! అమెరికాలో ఎప్పట్నుంచో నివసిస్తున్న తెలుగువారి సాహిత్యమిది. శరీరమూ, ఇల్లూ, వాకిలి అమెరికా మయమైనా, ఆత్మ ‘భారతీయమే’ అన్న విషయాన్ని ఈ కథానికలు తెలియజేస్తాయి. దేశం నుంచి దూరమైనవారు, కాలంతో పాటూ సమకాలీ నతనూ తమలో, తమ రచనల్లో పాదుకొ ల్పుకోవడం చదువరులకి సంతృప్తినిస్తుంది. తూర్పుగాలి పడమరను చుట్టివచ్చినట్టుం టుంది ఈ సంకలనంలో ప్రయాణం. 

- నడిమింటి జగ్గారావు

bal bharatam