కలికి చిలకల కొలికి

  • 223 Views
  • 0Likes
  • Like
  • Article Share

    సూరంపూడి పవన్‌ సంతోష్‌

  • తాడేపల్లిగూడెం
  • 9640656411
సూరంపూడి పవన్‌ సంతోష్‌

ఎందరు బిడ్డల్ని కన్న తల్లయినా అమ్మ ఒడిలో పసిపాపే. ఎన్ని వ్యవహారాలు దిద్దుకునే ఇల్లాలైనా నాన్నకు గారాలపట్టే. అలాంటి ఆప్యాయతలకూ, అనురాగాలకూ ప్రతిరూపం పుట్టిల్లు. అక్కడికి వెళ్తున్నాననే ఆలోచన రాగానే నలభయ్యేళ్ల ఇల్లాలైనా పదిహేడేళ్ల పడుచైపోతుంది. రెక్కలు కట్టుకుని ఆ లోగిలిలో వాలడానికి మనసుకి క్షణంలో వందో వంతు సమయం పట్టదు. అందుకే పుట్టింటి ప్రయాణం చుట్టూ స్త్రీలు పాటలు అల్లుకుని తరతరాలుగా పాడుకుంటున్నారు. ‘మా అన్నలొచ్చారు మమ్మంపుతారా’ అంటూ ఇంటి కోడలు అడుగుతుండగా ‘నేనెరుగ నేనెరుగ మీ అత్తనడుగు’ అని మామగారు, ఆమెనడిగితే ‘నేనెరుగ నేనెరుగ మీ బావనడుగు’ అని అత్తగారు, అతన్నడిగితే ‘నేనెరుగ నేనెరుగ మీ అక్కనడుగు’ అనీ, చివరికామె ‘నీ భర్తనడుగు’ అంటుంది. ‘రచ్చలో కూచున్న రాజేంద్రభోగి! మా అన్నలొచ్చారు మమ్మంపుతారా?’ అని అడిగితే ఆయన ‘కట్టుకో చీరలు పెట్టుకో నగలు, పోయిరా పుట్టింటికి సుఖముగాను’ అని సుఖాంతం చేస్తాడు. బయటకు సరదాగా సాగుతూ విషాదాన్ని దాచుకున్న ఇలాంటి స్త్రీలపాటల్లో వినిపించే నాటి సాంఘిక జీవితం ‘సీతారామయ్యగారి మనవరాలు’లోని ఈ గీతంలో ధ్వనిస్తుంది.
కలికి చిలకల కొలికి మాకు మేనత్త; 
కలవారి కోడలు కనకమాలక్ష్మి
అత్తమామల కొలుచు అందాల అతివ; 
పుట్టిల్లు ఎరుగని పసిపంకజాక్షి
మేనాలు తేలేని మేనకోడల్ని అడగవచ్చా నిన్ను 
ఆడకూతుర్ని
వాల్మీకినే పోలు వరుస తాతయ్య మా ఇంటికంపించవయ్యా మావయ్యా ।। కలికి చిలకల।।
ఆ చెయ్యి ఈ చెయ్యి అత్తగోడలికి ఆ మాట ఈ మాట పెద్ద కోడలికి
నేటి అత్తమ్మా నాటి కోడలివి తెచ్చుకోమాయమ్మ నీదు ఆ తెలివి
తలలోని నాలుకై తల్లిగా చూసి పూలల్లొ 
దారమై పూజలే చేసి
నీ కంటిపాపలో కాపురం చేసే మా 
చంటిపాపనూ మన్నించి పంపూ 
।। కలికి చిలకల।।
మసకపడితే నీకు మల్లెపూదండ తెల్లవారితే 
నీకు తేనెనీరెండ
ఏడు మల్లెలు తూగు నీకు ఇల్లాలు ఏడు జన్మల
 పంట మా అత్త చాలు
పుట్టగానే పువ్వు పరిమళిస్తుంది పుట్టింటికే 
మనసు పరుగు తీస్తుంది
తెలుసుకో తెలుసుకో తెలుసుకో 
తెలుసుకో మనసున్న మామా సయోధ్య నేలేటి 
సాకేతరామా ।। కలికి చిలకల।।

      పెళ్లై ఏడాది తిరిగేసరికే, ఊరి సొమ్ము విషయంలో నిక్కచ్చిగా ఉండే తండ్రికీ... ఊరివాళ్ల భూమిని మీ పలుకుబడితో ఇప్పించమన్న మావగారికీ మధ్య మాటపట్టింపు వస్తుంది. ఆ పరిస్థితుల్లో ‘ఎక్కడివాళ్లు అక్కడ ఉంటే మంచిదంటూ తండ్రి అన్న మాటను పట్టుకుని తనను పుట్టింటికి పంపనని అత్త పంతం పడుతుంది. దాంతో పుష్కరాల పాటు అమ్మానాన్నల మొహమూ, పుట్టిపెరిగిన ఊరూ చూడనైనా చూడని ఆ ఆడపడుచు వేదన ఊహింప తరంకాదు. అలాంటి స్థితిలో ఆషాఢమేఘంలా అమెరికా నుంచి వచ్చిన మేనకోడలు ఇంటిల్లిపాదినీ ఒప్పించి మేనత్తని పుట్టింటికి తీసుకువెళ్లాలనుకునే సందర్భంలోని పాట ఇది. రాతిగుండెల అత్తారిని కరిగించేలా ఆ అచ్చ తెలుగు సీత (మేనకోడలి పాత్ర పేరు) పాడిన కమ్మని గీతమిది.
      ముళ్లలోపడ్డ బట్టను చిరిగిపోకుండా తీసుకోవాల్సినంత కష్టతరమైన స్థితి సీతది. ఆ స్థితిని ఔచిత్యం చెడకుండా తెలుగువారు మరువలేని అందమైన పాటగా రాశారు వేటూరి సుందరరామమూర్తి.
      అన్నేళ్లు కాపురం చేసినా అత్తచాటు కోడలిగా, బాధ్యతలు తప్ప అధికారం చేతికి రాని నిస్సహాయ స్థితిలో ఉంటుంది సీత మేనత్త. తండ్రి మాట జవదాటని, నోట్లో నాలుకలేనట్టుండేవాడు ఆవిడ భర్త. ఇంటి తాళాలగుత్తినీ, ఇంట్లో నిర్ణయాధికారం బొడ్డున దోపుకున్న మేనత్త అత్తగారు అంత పనికి సానుకూలం కల్పించే మనిషీ కాదు. ఇక వరుసకు తాత అయ్యే, మేనత్త మామగారి సంగతి సరేసరి. వియ్యంకుడితో తగవుపెట్టుకుని, మాటపట్టింపుతో రెండిళ్లనడుమా రాకపోకలు లేకుండా చెయ్యడానికి మూలపురుషుడాయె. ఇలాంటి స్థితిగతుల మధ్య పాటందుకున్న సీత... ఎదుటిమనిషి నొచ్చుకోకుండా మంచి చెడులు సూచిస్తూ, అవసరానికి పొగడ్తలను నమ్ముకుంటూ ఆ మనసుల్ని గెలుస్తుంది.
      తన మేనత్త సుగుణాలు వర్ణిస్తూ శ్రీకారం చుట్టినా మేనత్తను ‘కలవారి కోడల’ని అనడంలోనే అత్తవారిల్లు కలిగిన ఇల్లనే ప్రశంశ చేసింది. వెంటనే ‘కనకమాలక్ష్మి’ అనే పదం వేసి ఈ ఐశ్వర్యం మా అత్త సాక్షాత్తు లక్ష్మి కావడం వల్లనే వచ్చిందనే సూచనా, అలాంటి లక్ష్మి కన్నీళ్లు శోభనివ్వవనే అంతరార్థమూ తీసుకొచ్చింది. అంతటి లక్ష్మి పుట్టిల్లు ఎరుగని పసిపంకజాక్షి అయిందంది. వాల్మీకి అంతటి వరస తాతయ్యా మా ఇంటికంపించవయ్యా అని ముక్తాయించింది.
      వెంటనే ఇంటి పెత్తందారైన అత్తగారి పక్కచేరి మెత్తగానైనా నేరుగానే ‘నేటి అత్తమ్మా’ నాటి కోడలివి’ అని గుర్తుకు తెచ్చింది. ఆనాటి తెలివి తెచ్చుకొమ్మంటుంది. తలలో నాలుకలా, పూలలో దారంలా నీ కంటిపాపలో కాపురం చేసే పసిపాప మా అత్త, ఆమెను పుట్టింటికి పంపమని కోరిక ముందు పెట్టింది.
      మరోవంక మేనత్త భర్తతో ఏడుజన్మల పంటలాంటి ఏడుమల్లెలు తూగు సుకుమారి నీ భార్య అని చెప్పింది. పుట్టగానే పువ్వు పరిమళించినంత సహజం, పుట్టింటికి మనసు పరుగు తీయడమని తెలుసుకోమంటుంది. సీతాదేవిలాంటి తన మేనత్తకు భర్త కావడం చేతనో, తండ్రిమాట జవదాటని లక్షణం ఉన్నందువల్లనో ‘సయోధ్యనేలేటి సాకేతరాముడం’టుంది అతన్ని. అత్తమామల సాంసారిక బంధాన్ని గురించి మేనకోడలు చెప్పాల్సిన సందర్భంలో ‘మసకబడితే నీకు మల్లెపూదండ’ అంటూ మేనమామకి సున్నితంగా సూచించడం చాలా పదును తెలిసిన ప్రయోగం. ఓకేసారి మునగచెట్టెక్కించి, మరోమారు తప్పు తెలియజెప్పి, ఇంకోసారి మన్నించమని బతిమాలి చివరకు పాట పూర్తయ్యేసరికి మేనత్తని పుట్టింటికి తీసుకెళ్లేలా అందర్నీ ఒప్పిస్తుంది. పదును తప్పకుండా ఔచిత్యమెరిగి మాట్లాడితే అసాధ్యమైనా సుసాధ్యమవుతుందని తెలియజేసే ఈ పాట ఓ వ్యక్తిత్వ వికాస పాఠ్యాంశమే.
      చరణాల్లో అంత్యప్రాసను పాటిస్తూనే... పల్లవికి మాత్రం సామెతలు, ద్విపదలు, జానపద గీతాల మాదిరిగా పాదం మొదటి అక్షరానికి, పాదం మధ్యలోని పదం మొదటి అక్షరానికీ ప్రాస వేయడంతో పాటకు వింత సొబగు వచ్చింది. పాటలోని ప్రతి పాదంలోనూ పలుకుబళ్లు, సామెతలు, అచ్చతెలుగు నుడికారపు మాటలూ, ఆడవారి నోళ్లలో నలిగిన పోలికలూ పాయసంలో జీడిపలుకుల్లా తగులుతాయి. ‘తలలో నాలుక’, ‘ఏడుమల్లెలు తూగ’డం లాంటి జాతీయాలు, ‘పుట్టగానే పువ్వు పరిమళిస్తుంది’ వంటి సామెతలు ఈ పాటకి ఏడువారాల నగల్లా అమరాయి. ‘కలికి చిలకల కొలికి’, ‘తేనె నీరెండ’, ‘సయోధ్యనేలేటి సాకేత రామా’ లాంటి పదచిత్రాలు, చమత్కారాల సొగసు గురించి ఎంత తలచుకున్నా విసుగురాదు. స్త్రీల పాటల్లోనూ, దేశీ ద్విపదకవితల్లోనూ వాడేలాంటి లయను, తూగునీ ఉపయోగించి జానపదుల గీతాల్లోని అందాన్ని ఈ పాటకి సంతరించిపెట్టారు వేటూరి. చలనచిత్రం కోసం రాసిన గీతమని తెలియనివారు ఈ పాట వింటే తరతరాల నుంచి స్త్రీలలో వస్తున్న జానపద పాటేమోనని భ్రమపడేలా జానపదాన్ని అందిపుచ్చుకున్నారు వేటూరి. 
      రసాత్మకమైన ఒక వాక్యం కూడా కావ్యమే అన్నది లాక్షణికుల మాట. దాని ప్రకారం ఈ పాటలో ఏ పాదానికి ఆ పాదం రసరమ్యమైన కావ్యమే అవుతుంది. తెలుగు ఆడపడుచుల మనసులో మాటగా, ఒకనాటి ఉమ్మడి కుటుంబాల జీవన చిత్రంగా, తెలుగు పదబంధాల్లో సొగసుకు నిలువుటద్దంలా ఈ పాట తెలుగునోళ్లలో నువ్వుగింజలా నానుతూనే ఉంటుంది.


వెనక్కి ...

మీ అభిప్రాయం